Istorijat  
  Sela u Opštini  
  Spomenici  
  Foto Galerije  
  Sport  
     
     
  Poslovni Adresar  
     
     
  Svilajnac  
  Dublje  
  Kupinovac  
     
     
  Crkve i manastiri  
  O ponašanju  
     
     
  Novosti  
  Važni Telefoni  
  Telefonski Imenik  
  Uputstva  
     
 
   
 

Istorija Svilajnca je nedovoljno proučena, ali je viševekovni kontinuitet ovog grada evidentan. Postoje različita mišljenja o njegovoj starosti. Po nekim autorima on je postojao još u rimsko doba, dok ga drugi svrstavaju u naselja novijeg datuma.

U turskom popisu iz 1467. godine Svilajnac se navodi u spisku 46 sela oblasti Resave kao selo sa 30 kuća, a 1516. godine ih je imao 78. Posle toga su se smenjivali različiti periodi. Zbog čestih ratova na ovim prostorima dešavalo se da Svilajnac drastično gubi populaciju, pa čak i da ostaje bez stanovnika. U popisu Resavske nahije posle Požarevačkog mira 1718-1719. godine, na primer, on nije naveden u spisku naselja, iako ga je bilo na nekim nemačkim kartama. Ponovo se pominje 1737. godine u izveštaju o Beogradskoj eparhiji.

Kao selo na carskom drumu, Svilajnac je imao status derbendžija, čuvara puta i objekata na njemu. Legenda kaže da je ime grada vezano za stari oblik privređivanja, gajenje svilene bube koje je ovde bilo veoma razvijeno sve do sredine XX veka.

Svilajnac je kao selo postojao do Kočine krajine i ustaničkih borbi pod Karađorđem, a legendarni junak ovog kraja je vojvoda Stevan Sinđelić. Dolaskom na vlast kneza Miloša Svilajnac prerasta u političko, ekonomsko i kulturno-prosvetno središte Resave i Ćuprijske nahije.

Sveopštem razvoju Svilajnca naročito je doprineo život i rad Milosava Zdravkovića Resavca. Jedan od prvih učenika Velike škole u Beogradu 1808. godine, uticajan, član Narodnog suda, vršilac državničkih funkcija, vojvoda Resavac je postao knez Ćuprijske nahije 1815. godine. U to vreme Svilajnac se brzo razvija. 1818. godine ima 96 domova, a već sledeće godine 182 doma, dok je 1822. godine bilo 214 kuća sa 564 aračkih glava. Stvara se zanatlijski i trgovački stalež, a time i čaršijsko jezgro koje počinje da utiče na privredni i društveni razvoj cele Resave.

U prvoj polovini XIX veka u centru Svilajnca su izgrađene škola i crkva. U vreme Prvog srpskog ustanka Svilajnac je jedno od retkih naselja koje ima malu (osnovnu) školu. Magistrat, okružni sud, osnovan je 1825. godine i opsluživao je čitav ćuprijski okrug. Crkva je izgrađena 1826. godine. Veliku zaslugu u gradnji crkve imao je knez Miloš koji je nalagao i davao novac za gradnju. Naredbom kneza Miloša otvorena je bolnica u Svilajncu 1831. godine. 1837. godine počelo se sa ušoravanjem čaršije. Ukazom kneza Mihaila 1866. godine Svilajnac je zvanično proglašen varošicom. Razvoj Svilajnca bio je u neprekidnom usponu. Godine 1866. ima 4009 stanovnika i 851 kuću. Od zemljoradnje je, u to vreme, živelo 56,5%, a od zanata, trgovine i drugih zanimanja 43,5% stanovništva. To je bilo vreme jačanja građanskog staleža. Svilajnac je poštu dobio maja 1862. godine, a 1869. i telegrafsku stanicu. Ekonomski i materijalni razvoj varošice prati i bogatiji društveni i kulturni život. Svilajnac je, među privim varošima u Srbiji, dobio Čitaonicu omladine resavske, avgusta 1868. godine. U okviru Čitaonice nastaju: Dobrovoljna pozorišna družina, Pevačko društvo Poklič, Lovačko društvo, Radenička škola ženske podružine, osnivaju se muzejske zbirke.

Prvi provincijski list u Srbiji "Resavski poštonoša", izašao je 1871. godine u Svilajncu. Imao je ulogu javne tribine i zalagao se za unapređivanje Svilajnca. Uređivao ga je sveštenik i učitelj Jovan Šarić. Prva apoteka otvorena je 1875. godine, dolaskom u Svilajnac Julija Draškocija, prvog apotekara. Svilajnac je 1879. godine imao nižu gimnaziju, sa tri razreda, a 1881. godine otvoren je i četvrti razred. Resavska štedionica osnovana je 1885. godine kao prvi novčani zavod u Resavi i imala je ulogu centralne kreditne ustanove u Resavi. U stalnom usponu Svilajnac ulazi u 20. vek. 1909. godine dobija zgradu za bolnicu, a lečenje bolesnika u njoj počinje 1910. godine. Od 1904. godine Svilajnac opet ima svoj list „Resava“ koji je izlazio do 1910. godine, a dvadeset godina kasnije ga nasleđuje drugi lokalni list, „Resavski glasnik“. Električna centrala krenula je u rad 1925. godine a do 1930. godine radila je u privatnoj kući, da bi se kasnije njen rad odvijao u namenski sagrađenoj zgradi do 1957. godine.

Prema pisanim izvorima, 1930. godine, varoš Svilajnac se deli na: Čaršiju, Bojaču, Vlaovačku malu, Donji kraj, Zapis i Cigansku malu. Tada ima 1181 kuću sa 5356 stanovnika, a 1700 poreskih glava, 246 zanatlija, 180 trgovaca i oko 500 kuća zemljoradnika (najviše u Donjem kraju i Vlaovačkoj mali).